Biuletyn SAP nr 59 - 07/08.2003

1. Referendum Unijne
    Nasz apel skierowany do marszandów sztuki i ich klientów (do których jeśli nie należy, to niedługo będzie należeć większość Polaków) spełnił swoje zadanie ? polskie Referendum Unijne w dniach 7 i 8 czerwca br. zostało wygrane.

2. Ustawa o zabytkach

    Uchwalona przez Sejm Ustawa ?O ochronie zabytków i opiece nad nimi? zawiera w rozdziale V, pt. ?Wywóz zabytków za granicę? zapisy, które nie tylko nie przysłużą się ochronie najważniejszych polskich dóbr kultury, lecz będą dla niej wręcz szkodliwe. Takie stanowisko prezentowałem, działając z upoważnienia Walnego Zgromadzenia naszego Stowarzyszenia, na posiedzeniach Sejmowej Komisji Kultury rozpatrującej projekt tej ustawy. Obecnie przedstawiłem je ponownie w piśmie skierowanym do Pana Marszałka Senatu RP prof. Longina Pastusiaka, którego treść przytaczam poniżej:

    W związku z uchwaleniem przez Sejm w dniu 12 czerwca br. Ustawy ?O ochronie zabytków i opiece nad nimi?, która będzie z kolei rozpatrywana przez Senat, pozwalam sobie przekazać na Pańskie ręce stanowisko Stowarzyszenia Antykwariuszy Polskich w sprawie tych zapisów ustawy, które bezpośrednio dotyczą wszystkich polskich marszandów sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich.
    Stowarzyszenie, któremu przewodniczę, jest ogólnopolską organizacją zrzeszającą właścicieli największych polskich placówek działających na tym rynku. W czerwcu 1998 r. zostało przyjęte do Confédération Internationale des Négotiants en Oeuvres d?Art (CINOA) i zobowiązane do przestrzegania statutu tej międzynarodowej organizacji, której członkowie reprezentują około 50% światowego rynku sztuki i antyków. Członkami CINOA są narodowe organizacje marszandów wszystkich państw Unii Europejskiej.
Nasze stanowisko odnośnie do przyjętej przez Sejm ustawy jest następujące. Ustawa praktycznie zamyka przed polskimi marszandami możliwość udziału w międzynarodowym handlu antykami i dziełami sztuki, w którym uczestniczą nasi koledzy z krajów UE ? z pożytkiem nie tylko dla ekonomiki swoich krajów, ale również w interesie właściwie rozumianej troski o narodową spuściznę kulturalną i jej promocję w świecie.
    Naszym zdaniem, opartym na doświadczeniach kolegów z krajów UE, zapisy ustawy ujęte w rozdziale V, pt. ?Wywóz zabytków za granicę?, nie tylko nie przysłużą się ochronie najcenniejszych narodowych dóbr kultury ? lecz są wręcz dla niej szkodliwe.
   Sytuację tę powoduje, proponowane przez autorów ustawy, wprowadzenie skomplikowanej procedury administracyjnej: uzyskiwanie pozwoleń na wywóz lub zaświadczeń, że pozwolenie jest niepotrzebne nie tylko dla tych dóbr kultury, które rzeczywiście należy chronić, lecz dla każdego praktycznie przedmiotu powstałego przed pięćdziesięcioma laty, jak przykładowe filiżanka, moździerz czy młynek do kawy, które zgodnie z zapisami ustawy stanowią zabytki.
   W krajach UE, gdzie też wymagane są zezwolenia na wywóz, dotyczą one jedynie dóbr przedstawiających dla kultury narodowej wysoką wartość, która wszędzie na świecie (również w Polsce) ma wymierną korelację z ceną. Pozwala to przyjąć jasną zasadę, według której zezwolenia na wywóz wymagane są w stosunku do przedmiotów powyżej pewnej wartości (ceny).
Tę obowiązującą w krajach UE zasadę zaakceptowali zresztą z konieczności autorzy przyjętej przez Sejm ustawy w rozdziale o restytucjach, gdzie dla różnych kategorii przedmiotu określa się ich wartość (cenę), powyżej której można domagać się zwrotu, gdy opuściły nielegalnie kraj pochodzenia.
    Uczestnicząc, jako przewodniczący SAP wraz z Andrzejem Ochalskim ? Prezesem Desy Unicum, w obradach podkomisji nadzwyczajnej Sejmowej Komisji Kultury debatującej nad projektem ustawy, proponowaliśmy i nadal proponujemy wprowadzenie do naszej ustawy tych samych zasad wywozu, co w większości krajów UE.
    Postulowaliśmy jednocześnie, aby wysokość progów cenowych mogła być ustalana w zarządzeniach wykonawczych do ustawy, co pozwoliłoby właściwie określić chroniące od wywozu bariery wartości (dziś na stosunkowo niskim poziomie) i zmieniać je następnie w zależności od sytuacji na naszym rynku.
Jeśli taka zasada nie zostanie wprowadzona, oznacza to w praktyce, że każdy obywatel krajów UE, który zgodnie z panującym w Europie zwyczajem, odwiedzając polskie antykwariaty czy targi staroci, kupi sobie jakiś drobiazg na pamiątkę, zostanie potraktowany na granicy (której zresztą niedługo nie będzie) jak przestępca. Stworzymy prawo, które będzie niezrozumiałe i śmieszne dokładnie tak samo, jak jest ono w tym względzie dziś ? a więc (tak twierdzą nasi koledzy z CINOA) w ogóle nie będzie przestrzegane, również w stosunku do zabytków, które należy chronić. Wyrządzi więcej szkody niż pożytku. Jeśliby więc kwestionowane przez nas zapisy nie zostały zmienione, wskazujemy na konieczność odrzucenia ustawy.
Byłbym wdzięczny, gdyby Pan Marszałek umożliwił mi osobiste przedstawienie wszystkich argumentów w tej sprawie.
W dniach 3-6 lipca br. uczestniczę w Walnym Zgromadzeniu CINOA w Zurychu. Pobyt tam wykorzystam na zebranie najbardziej aktualnych informacji na temat przepisów dotyczących wywozu i praktyki ich stosowania w krajach UE, którymi będę po powrocie dysponował.

3. Legitymacje SAP-CINOA
   Zwróciliśmy się do wszystkich członków SAP, aby nadsyłali swoje zdjęcia i uregulowali składki członkowskie na ten rok, a w nagrodę otrzymają eleganckie i reprezentacyjne legitymacje, z których będzie wynikać, że są członkami SAP ? organizacji zrzeszonej w CINOA ? a więc w tym znaczeniu również członkami CINOA. Ponieważ, mimo tego o czym donoszę w pkt. 2, uważam jednak, że nasz udział w międzynarodowym obrocie dziełami sztuki i antykami będzie rosnąć ? przy wszelkich negocjacjach z tym związanych legitymacja CINOA może okazać się bardzo pożyteczna. Otrzymaliśmy już część zdjęć, czekamy na resztę!

4. Przyszłoroczne Targi
   Korygując tegoroczny błąd, kiedy to zbyt późno ustaliliśmy miejsce i termin kolejnych Ogólnopolskich Targów Antykwarycznych i Sztuki Współczesnej ? informujemy już dziś o Targach 2004.
Odbędą się one w Krakowie, w Bunkrze Sztuki w dniach 14?16 maja. Nie udało się ich niestety zorganizować w terminie późniejszym ze względu na już wcześniej zaplanowane wystawy. Rekompensujemy to więc wcześniejszą informacją o nich.

Jerzy Huczkowski
Prezes SAP
 

Bezpłatny newsletter

Chcesz otrzymywać informacje związane z naszym stowarzyszeniem?

Ankieta

Czy jesteś za swobodnym wywozem dzieł sztuki z Polski?

Kalendarz

Kwiecień 2018 Maj 2018
Ni Po Wt Śr Cz Pi So
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30